Kocaeli Valiliği
Kocaeli Valiliği
Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü
Hava Kirliliği Çalışmaları

 

PROJELERİMİZ

 
A) ON-LİNE İZLEME PROJESİ

İlimizdeki kirletici vasfı yüksek sanayi kuruluşlarının bacalarına bu proje kapsamında sürekli ölçüm cihazları taktırılmıştır. Uygulanan bu proje sayesinde;

  • Sistemde bulunan fabrikaların emisyonları anlık olarak izlenmekte
  • Gelen veriler bilgisayarlara anlık olarak kaydedilmekte,
  • Bu veriler günlük olarak değerlendirilmekte,
  • Şikayete gerek kalmadan 24 saat gözlem yapılabilmekte
  • Personel, zaman, araç ve akaryakıt tasarrufu sağlanmakta
  • Çevre düzeni planına aykırı alt ölçekli plan kararlarının veya uygulamalarının tespiti halinde, alt ölçekli planların çevre düzeni planı kararlarına uygun hale getirilmesi için gerekli işlemleri yapmak ve Bakanlığa bilgi vermek,
Türkiye’de ilk defa ilimizde uygulamaya konulan bu proje kapsamında 31 tesis 94 baca izlenmektedir.
 
B) HAVA KALİTESİ BELİRLEME PROJELERİ  

Kocaeli sanayi yoğunluğu bakımından Türkiye'de ilk sırada yer almaktadır. Sanayi yoğunluğu nedeniyle Kocaeli'de hava kirliliği tespit çalışmaları yukarıda sayılan projeler kapsamında yapılmıştır. Bu projeler kapsamında Kocaeli'nde hava kirliliğine neden olan sanayi tesisleri belirlenerek oluşturdukları kirlilik yükünün minimum seviyelere indirilmesi hedeflenmiştir.

Projeler kapsamında;

  • Bölgelerde Emisyon ölçümleri yapıldı. (yayımlanan kirleticilerin cins ve miktarları belirlendi)
  • Bölgelerin Emisyon envanteri çıkartıldı. (proses, hammaddeler, ürün, yakıt vb)
  • Tesislerin kirletici vasıfları tespit edildi
  • Kirleticilerin dağılım modellemeleri yapıldı
  • Belirlenen noktalarda hava kalitesi izlendi
  • Proje çıktılarına ve bilimsel raporlara dayanılarak Sanayii kuruluşlarına almaları gereken önlemler aldırıldı
Dilovası Hava Kalitesi Değerlendirme Projesi (2006)

Temiz hava planlarının oluşturulabilmesi, hava kirlilik seviyesinin ve hava kirliliğine neden olan kaynakların belirlenmesi, emisyon envanteri oluşturulması, emisyon ve hava kalitesi ölçümlerinin gerçekleştirilmesi, dağılım modellerinin yapılması ve kirlilik haritasının çıkarılması amacıyla Türkiye genelinde ilk defa Dilovası bölgesinde; TÜBİTAK–MAM koordinatörlüğünde Kocaeli Üniversitesi, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü işbirliğiyle proje başlatılmıştır. 24 aylık bir süreci kapsayan Dilovası Organize Sanayi Bölgesi Hava Kirliliğinin ve Hava Kirletici Kaynaklarının Belirlenmesi Projesi üç aşamada gerçekleştirilmiştir.

Bölgede yer alan sanayi kuruluşları proses, hammadde, ürün, kirlilik kaynakları gibi çeşitli yönlerden incelenerek tesislerden atmosfere salınan kirleticilerin cins ve miktarları belirlenerek tüm tesislerin hava kirliliğine katkı payları tespit edilmiştir. İkinci aşamada: hava kirliliğine sebep olan kaynakların belirlenmesine müteakip bölgede emisyon ve hava kalitesi ölçümleri gerçekleştirilerek, dağılım modellerinin yapılarak kirlilik haritaları çıkarılmıştır. Üçüncü aşamada ise elde edilen tüm veriler değerlendirilerek Dilovası için temiz hava planlarının oluşturularak bölgede alınması gereken tedbirler belirlenmiştir. Bu tedbirler yürürlükteki kanun ve yönetmelikler çerçevesinde uygulanmıştır.

Körfez Hava Kalitesi Değerlendirme Projesi (2009)

Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Kocaeli Üniversitesi, TÜBİTAK, Kocaeli Sanayi Odası ve Mülga Çevre ve Orman Müdürlüğü işbirliği ile Körfezdeki hava kalitesinin belirlenmesi, emisyon kaynaklarının tespit edilmesi, kirlilik haritalarının oluşturulması ve hava kalitesinin iyileştirilmesi amacıyla Körfez Hava Kalitesi Değerlendirme Projesi gerçekleştirilmiştir. bölgede gerçekleştirilen “Körfez Bölgesi Hava Kirletici Kaynakların ve Hava Kalitesi Seviyesinin Belirlenmesi” projesi 3 temel aşamada tamamlanmıştır. Projenin birinci aşamasında bölgede yer alan sanayi kuruluşları belirlenmiştir. Belirlenen sanayi kuruluşları proses, hammadde, ürün, kirlilik kaynakları gibi çeşitli yönlerden incelenmiştir. Tesis inceleme sonuçları değerlendirilerek tesislerin hava kirliliğine katkıları belirlenmiştir. Ayrıca, hassas olduğu düşünülen bazı tesislerde yayınım belirleme çalışmaları yapılmış ve tesislerden atmosfere salınan kirleticilerin cins ve miktarları belirlenmiştir. Elde edilen tüm tesis inceleme ve ölçüm bilgileri bir arada değerlendirilerek tesislerin hava kirliliğine katkı payları saptanmıştır. Birinci aşamadaki bu çalışma proje ortaklarından Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü tarafından yapılmıştır

Çalışmanın ikinci aşamasında, bölgede yer alan sanayi kuruluşlarından yayımlanan kirleticilerden karbon monoksit (CO), kükürt dioksit (SO2), azot oksitler (NOx), partikül madde (PM) ve uçucu organik bileşikler (Volatile Organic Compounds-VOC) kütlesel verileri kullanılarak dağılım modellemesi çalışması yapılmıştır. Bu çalışma ise proje diğer ortaklarından olan Kocaeli Üniversitesi tarafından yapılmıştır.

Projenin üçüncü aşamasında birinci ve ikinci aşamada elde edilen veriler birlikte değerlendirilip bölgenin hava kalitesi seviyeleri izlenmiş, elde edilen sonuçlarla hava kalitesinin iyileştirilmesi için çözüm önerilerini içeren proje sonuç raporu hazırlanmıştır. Bölgede faaliyet göstermekte olan tesislerden kaçak emisyonların engellenmesi, standart iyileştirmelerin gerçekleştirilmesi, daha etkin arıtım sistemlerini kurulması hususlarında gerekli tedbirlerin alınması istenmiştir

Doğu İzmit Hava Kalitesi Değerlendirme Projesi (2009-2012)

Hava kalitesinin iyileştirilmesine yönelik olarak Tübitak MAM Araştırma Merkezi ve Kocaeli Üniversitesi tarafından yapılan son proje çalışması olan Doğu İzmit Hava Kalitesi Değerlendirme Projesi 2009 yılında başlamış ve 2012 Ağustos ayı itibari ile sonlanmıştır. İzmit’in doğusunda hava kirliliğine neden olan sanayi kuruluşlarının tespit edilmesi, bu sanayi kuruluşlarının oluşturduğu kirlilik yükünün belirlenmesi ve bu yükü minimum seviyelere indirgemek için mevcut kuruluşlara gerekli tüm tedbirlerin aldırılması, bölgenin emisyon envanterinin çıkartılması ve kirlilik haritalarının oluşturulması hedeflenmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda bölgede yer alan tesislerden yürürlükteki kanun ve yönetmelikler çerçevesinde gerekli tedbirlerin alınması istenmiştir.

Dilovası Konulu Marmara Kalkınma Ajansı Destekli Projesi

12.04.2012 tarihinde başlayıp 12.07.2012 tarihinde sonlanan olan 3 aylık Green Kocaeli isimli proje Doğrudan Faaliyet Desteği kapsamında MARKA desteği ile yürütülmüştür. Projede Dilovası’nda kirlilik metodolojisin oluşturulması hedeflenmekte ve Kocaeli Üniversitesi, TÜBİTAK, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsünün katkıları ile sürdürülmüş ve projenin çalıştayı 14.06.2012 tarihinde yapılmıştır

Bu projede 3 ay içerisinde Dilovası pilot bölgesinde kirlilik değerlendirmesinin yapılması, geçmiş çalışmaların incelenmesi ve ölçüm metodolojisinin belirlenerek yöntemlerin ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik olarak öncelikle bölgenin durum değerlendirmesi proje ortakları ile yapılmıştır. Bu projede Doğu Marmara Kalkınma Ajansı tarafından verilen doğrudan faaliyet desteği ile bölgenin kalkınması ve rekabet gücü açısından önemli fırsatlardan yararlanılmasına, bölge ekonomisine yönelik tehdit ve risklerin önlenmesinde acil tedbirlerin alınmasına yönelik çalışmalara, bölge açısından kritik öneme sahip araştırma ve planlama çalışmalarına, çevresel sürdürülebilirliğin sağlanmasına katkı sağlanmıştır

Proje kapsamında Dilovası Organize Sanayi atıksu arıtma tesisi, Dilovası hava kalitesi ölçüm istasyonları ve Dilovası Katı Atık Düzenli Depolama sahası ziyaretleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca İstanbul Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Temiz Hava Merkezi ziyaret edilerek bakanlığımızın yürütmekte olduğu projesi 23 Eylül 2009 tarihinde imzalanan Eşleştirme (Twinning) Projesi ile ilgili olarak proje ortaklarının bilgi edinmesi sağlanmıştır. Proje kapsamında yürütülen çalışmalar derlenerek GREEN KOCAELİ kitabı oluşturulmuştur. Kitabın oluşturulması için 14.06.2012 tarihinde GREEN KOCAELİ çalıştayı düzenlenmiştir.

 
A) MADENCİLİK FAALİYETLERİNDEN KAYNAKLANAN ÇEVRE KİRLİLİĞİNİN ENGELLENMESİ PROJESİ

16.08.2011 tarih ve 2011/05 sayılı “Kocaeli sınırları içinde faaliyet gösteren maden ocakları, taş ocakları, kum ve çakıl ocakları, kum veya mıcır yıkama tesisleri ve kırma eleme tesislerinden kaynaklanan çevre kirliliğinin önlenmesi amacıyla genelge çıkarılmıştır. Genelgeyle ilimizde faaliyet gösteren tesislerin uyması gereken hükümler belirlenmiştir.

Genelge kapsamında; Kırma, eleme, yıkama ve stok sahasının etrafının tel örgü ile çevrilmesi ve tellerin üzerine uyarıcı levhaların asılması,tozumayı önlemek amacıyla nakliye sırasında kamyonların üzerinin branda ile kapatılması, sıcak ve kuru havalarda, toz kalkmasını önlemek için iş makinelerinin ve kamyonların çalıştığı yerler ile nakliye güzergahının arazözlerle devamlı sulanması,rüzgârlı havalarda oluşabilecek tozumayı önlemek amacıyla ürün stok sahalarına seyyar su fıskiyeleme sisteminin kurulması,konkasör tesisinde kırıcıya ve sulama sistemine ayrı ayrı zaman saati takılarak, bunların çalışma saatlerinin 3 ayda bir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne rapor halinde sunulması, mıcır veya kum yıkama tesisi olan işletmelerde yıkama tesisi çıkışına en az 3 kademeli beton çöktürme havuzu yaptırılması,malzeme taşıyan araçlar üzerinde Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, İl Jandarma Komutanlığı ve İl Emniyet Müdürlüğü tarafından tonaj kontrollerinin yapılması,patlatmalarda denetimden geçmiş TSE Standartlarına uygun saniyeli (gecikmeli-exel) kapsül kullanılması, emniyet ve Jandarma teşkilatı tarafından verilen Patlayıcı Madde Satın Alma ve Kullanma İzin Belgesi’nde patlatma yapılamayacak gün ve saatlerin belirtilmesi, patlatmadan etkilenebilecek yerleşim yerlerine yakın alanlardaki taş ve maden ocaklarında yapılacak patlatmaların “Patlayıcı Madde Satın Alma ve Kullanma İzin Belgesi” nde belirtilen gün ve saatler içersinde yapılması ve patlatmanın yapılacağı gün ve saatin ilgili köy veya mahalle muhtarlığına işletmeci tarafından önceden bildirilip halka duyurulmasının sağlanması, kırıcı besleme bunkerlerinin üstü ve 3 yan yüzeylerinin tozu geçirmeyecek şekilde saç veya metal gibi dayanıklı malzeme ile kapatılması ve bunker üzerine pulvarize su püskürtme sisteminin kurulması, Kırıcı, elek, bant gibi toz kaynağı olan her bir ünitenin saç veya metal gibi dayanıklı malzeme ile kapalı ortam içerisine alınması Tesislerdeki kırıcı altı, elek altı ve bantların dökülme kısımları gibi etrafa toz yayan bölümlere su pulvarizasyonu, jet filtre, kimyasal köpük gibi toz tutucu sisteminin kurulması,kamu yararına kullanmak üzere “Hammadde Üretim İzni” alan belediyeler ve diğer kamu kurumlarının izin belgesinde belirtilen amaçlara uygun hareket etmesi, hükümlerinin sağlanması istenmiştir.

Kocaeli sınırları içinde faaliyet gösteren maden ocakları, taş ocakları, kum ve çakıl ocakları, kum veya mıcır yıkama tesisleri ve kırma eleme tesislerinin Çevre İzin işlemleri Genelge hükümlerini sağlamasını takiben gerçekleştirilmekte olup, tesislere konu ile ilgili olarak sürekli olarak denetimler gerçekleştirilmektedir.

 
D) KAÇAK ATIK DÖKÜMÜNÜN ENGELLENMESİ PROJESİ

Valiliğimiz tarafından ilimiz ve ilimiz dışındaki sanayi kuruluşlarının ürettikleri atıkların kaçak olarak dökümünün ve kaçak atık girişinin önlenmesi amacıyla ilgi yazıda belirtilen 2011/02 sayılı Genelge çıkarılmıştır. 01.03.2011 tarih ve 2011/2 sayılı Valilik genelgesi 5. Maddesinde “Ulaşım Koordinasyon Merkezi’nden (UKOME) hafriyat taşıma güzergahı alan kamyonların güzergah dışına çıkıp çıkmadığının kontrol edilmesi amacıyla hafriyat ve tehlikeli atık taşıyan araçlara çip taktırılması kararı alınmıştır

Bu nedenle, firmalara ait lisanslı her bir aracın (tehlikeli atık, atık yağ, bitkisel atık yağ, atık akü ve tıbbi atık taşıma lisanslı araçların her biri için, dorse ve çekicilere de ayrı ayrı olmak şartı ile) bahsekonu sistemde yer alması amacıyla gerekli ekipmanın takılması ve sisteme entegre olunması için Valiliğimizce firmalara 31.05.2012 tarihine kadar süre verilmiştir. Şuan itibariyle çip takma işlemi tamamlanmış olup Türkiye’de ilk defa 451 araç izlenmektedir.

Ayrıca ilgili genelgede, “Lisanslı tehlikeli atık geri kazanım/bertaraf ve ara depolama tesislerine giriş ve çıkış yapan kamyonların plakaları ve taşıdığı yükler görülecek şekilde 24 saat esasına göre kayıt yapan kamera sistemi kurulması, tesise atık giriş-çıkış kayıtlarının düzenli olarak tutulması ve kayıtların bir yıl süreyle saklanması” ibaresi bulunmaktadır. Şu an itibariyle tüm kayıtlar tutulmaktadır.

 
E) KİMYASAL DEPOLARDAN KAYNAKLANAN EMİSYONLARIN ENGELLENMESİ PROJESİ

16.08.2011 tarih ve 2011/06 sayılı “Kocaeli sınırları içinde faaliyet gösteren kimyasal depolama ve kara tanker dolum tesislerinden kaynaklanan çevre kirliliğinin önlenmesi amacıyla genelge çıkarılmıştır.

İlimizde faaliyet gösteren tüm kimyasal depolama ve kara tanker dolum tesislerinden her türlü akrilat dolum işlemlerinin kapalı sistemle dipten dolum uygulamasına geçirilmesi, kimyasal madde tanker kapaklarının seyir ve duraklama halinde kesinlikle açık bırakılmaması, tanker kapaklarının kapalı olması hususunda kontrollerin İl Jandarma ve İl Emniyet Müdürlükleri tarafından yürütülmesi, hususları Genelge hükümlerine bağlanmıştır.

İlimizde faaliyet gösteren tüm kimyasal depolama ve kara tanker dolum tesislerinde her türlü akrilat dolum işlemlerinin kapalı sistemle dipten dolum uygulamasına geçirilmesi için gerekli çalışmalar yapılmıştır. Şu an itibariyle her türlü akrilat dolumları sadece kapalı sistem dipten dolum şeklinde yapılmaktadır.

 
F) KÖMÜR DEPOLAMA, KIRMA VE ELEME TESİSLERİNİN KÖMÜRCÜLER OSB'YE TAŞINMASI PROJESİ

Şehir içinde dağınık bir şekilde konumlanmış olmaları ve yoğun tozumaya sebebiyet vermeleri nedeniyle Kömür Depolama Tesisleri ilimizde ciddi rahatsızlıklara yol açmaktaydılar. Kocaeli İli sınırlarında faaliyet gösteren tüm kömür depolama ve eleme tesislerinin Kömürcüler OSB’ye taşınması sağlanmış ve tesislerin alacakları önlemler belirlenmiştir

2013/01 sayılı genelge ile 2012/06 sayılı genelge yürürlükten kaldırılmıştır. 2013/01 sayılı genelge ile Kömürcüler İhtisas Organize Sanayi Bölgesi’nde bulunan tesisler ile ilgili olarak;

 

  • Tesislerde meteorolojik verilerin ve hava kalitesi toz ölçümlerinin yapılarak, kayıt altına alınması
  • OSB nin tüm alanının göreceği kamera sisteminin kurulması
  • Kamera görüntülerinin takibine bağlı olarak sulama sistemlerinin otomatik çalıştırılmasını sağlayan sistemlerin kurulması
  • Tozumanın önlenmesine yönelik olarak tüm depolama alanları ve yolları kapsayacak şekilde bir karma sulama sisteminin oluşturulması hususları ortaya konmuştur